Діни дастандар

Эпикалық жанрға жататын жырлардың бір тобы — діни дастандар. Бұлардың көбі XIX ғасырдың екінші жартысында және XX ғасырдың бас кезінде жеке кітап болып басылып, халық арасына қисса-хикая деген атпен тараған, жыршы-жыраулар репертуарынан да берік орын алған. Діни дастандарды көпшілік алдында мәнерлеп оқып, насихаттау өзгеше дәстүр болып қалыптасқан. Оларды ежелгі Тұран жерінде қиссахан немесе қиссашы деп […]

Read More

«Қозы Көрпеш — Баян сұлу» жырының сипаты

«Қозы Көрпеш — Баян сұлу» жырының архаикалық сипаты Қазақ халқының даңқты ғашықтық жыры — «Қозы Көрпеш — Баян сұлудың» шығу тегі, тарихы және көркемдік шындығы, айтушылары, вариант-нұсқалары, жинаушылары, поэзиялық ерекшеліктері т.б. жөнінде зерттеулер бірнеше ғасыр бойында жүргізіліп келеді. Бұл жырдың көп қырлы сипаты мамандарға ғана емес, жалпы оқушы жұртшылыққа да танымал. «Қозы Көрпеш — Баян […]

Read More

Абылхан Кастеев. Жизнь и искусство

Творчество Абылхана Кастеева – уникальное достояние национальной культуры Казахстана. Ему заслуженно уделяется серьезное внимание на уровне государственной культурной политики, в его честь назван самый крупный в стране Государственный музей изобразительного искусства РК, не так давно открыт Дом-музей А.Кастеева в Алматы, на уровне научной, художественной активности – регулярно проводятся юбилейные выставки, международные конференции, Институтом литературы и искусства […]

Read More

Мұхаммед Хайдар Дулати өмірбаяны

Мырза Мұхаммед Хайдар Дулати — Орталық Азияның ХVІ ғасырдағы атакты тарихшысы, әдебиет майталманы және мемлекет кайраткері болды. Ол әйгілі «Тарих-и Рашиди» енбегінің авторы ретінде тарих беттерінен нақ орын алған. Әдебиетте, көбінесе, Мұхаммед Хайдар Дулати есімімен аталады. Оның ата-бабалары ХІV-ХVІ ғасырларда Моғолстанда билік құрған беделді Дулат әмірлері болған. Шағатай хандары тарапынан тарту етілген артықшылықпен «тархан» атауына […]

Read More

Жамбыл Жабаев өмірбаяны

Жамбыл Жабаев туған күні 1846 жылдың ақпан айының соңғы жұлдыздарында дүние есігін ашқан. Туған топырағы — Қазіргі Жамбыл тауының етегінде. Жамбыл Жабаев дүниеге келгенде Жетісу Қоқан хандығының қол астында еді. Қоқан ханы Құдиярдын Жетісу еліне салған лаңы аз емес-ті. Оның датқалары елді жаялыққа айналдырып, аузына қақпақ, басына тоқпақ болған. Опасыз шапқыншылықтан әбден ерқашты болып титықтаған […]

Read More

Әбіш Кекілбаев шығармашылық жолы

Алғашқы аяқ алысымен, алғашқы қалам сермесімен-ақ қазақ оқырманын елең еткізген осынау дарынды топтың бел ортасынан талантты қаламгер Әбіш Кекілбаев шығармашылығы да бірден көзге түсті, назарға ілікті. Суреткерлік тіл, эпикалық кендік, төселгең орнықты стиль, ең бастысы өзі толғап отырған тақырыпты қопарып, тереңіне бойлап жазатын қарымды да қажырлы қаламгердің жазу, машығы өз қатарластарынан оқшауланып шыға келді. Ойлы, […]

Read More

Құрманғазы жəне оның ізбасарлары

«Күй атасы» Құрманғазы – күй өнеріндегі орындаушылық үрдістің айтулы шебері, шыңы, ұлы тұлғасы. Домбыра əуезіне бір қағыспен тұтас бір əлем туғызған дəулескер күйші. «Тектілік қанмен келеді» деген ұғым бар емес пе? Құрманғазыға күйшілік өнер қайдан келген? Оның нағашы жұрты палуан, ақын, əнші керемет күйшілері де болған екен деседі дерек көздері. Анасы Алқаның өзі шашын түйіп […]

Read More

Құрманғазының өскен ортасы, шығармашылығы

Құрманғазы күйші Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Жиделі құмында қарапайым шаруа Сағырбай отбасында дүниеге келіп, байдың қозысын бағып, жоқшылық көріп, табиғатпен етене таныса жүріп, бала кезден ойыншық ойнамай иен далада домбыраны ермек еткен. Күйшінің туған жерін А.Жұбанов деректерінен кейін Батыс Қазақстан облысы, Жаңа қала ауылы деп дəлелдеушілер көп болды, бірақ белгілі журналист Ө.Əлімгереев өткен жылы өзінің […]

Read More