Магмалық кенорындар

Магмалық кенорындар ультранегізді, негізді немесе сілтілі құрамды кенді магманың дифференциациялану және кристалдану үдерісінде, жоғары температура (700-1500°С) мен жоғары қысым жағдайында және үлкен тереңдікте (>3-5 км) қалыптасады. Магмалық кенорындардың кенжасаушы элементтерінің негізгі көзі жердің жоғарғы мантиясының заты болып табылады. Бұл туралы кенорындардың да, оларды сыйыстырушы таужыныстардың да кеңістікте терең жарылымдарда орналасуы куәландырады. Интрузиялық массивтердің қалыптасуы барысында […]

Read More

Кен заттардың көзі мен олардың түзілу тәсілдері

Кенорындардың пайдалы минералдар массасын қалыптастыратын зат көздері біршама әр түрлі болады. Олардың негізгілері болып саналатындар: 1) қыртыстық немесе мантиялық текті магмалық балқымалар; 2) магмадан оның белгілі бір даму сатысында бөлінуі мүмкін немесе магма балқымасынан байланыссыз пайда болатын газды, газ-сұйық және сұйық ерітінділер; беймагмалық генезисті ерітінділер арасында жер қыртысы мен жоғарғы мантияның терең бөліктерінен газсыздану кезінде […]

Read More

Кенорындардың жаралу жағдайлары

Кенорындардың жаралу жағдайлары мен орналасуын анықтайтын факторлар. Кенорындардың барлық сипаттамасы (пішіні, жатыс жағдайлары, өлшемдері, заттың құрамы) өздері орналасқан жер қыртысы бөлікшелерінің тарихы мен геологиялық даму үдерістері арқылы анықталады. Сондықтан пайдалы қазба кенорындарын оларды қоршаған геологиялық ортамен бір байланыста, пайдалы қазбалар жаралуына қолайлы геологиялық факторлар мен жағдайларды талдау арқылы зерттеу керек. Кенорындардың әр түрлі генетикалық топтары […]

Read More

Кенорындардың генетикалық жіктелімі

Кенорындарды генезисі бойынша жіктеудің көптеген нұсқалары бар. Мысалы, В.А. Обручев (1922 ж), Е.Е. Захарев (1953 ж.), С.С.Смирнов (1955 ж.), С.А. Вахромеев (1975 ж.), В.И.Смирнов (1976, 1985 жж.) ұсынған жіктелімдер. Олардың көпшілігі тиісті оқулықтар мен құралдарда келтірілген. Жіктелімде мынадай бір-біріне бағынышты бірліктер (таксондар) қарастырылады: пайдалы қазба кенорындарының сериялары, топтары, кластары мен класшалары. Жіктелімдегі ең ірі бірлік — […]

Read More

Пайдалы қазбалар туралы ілім

Пайдалы қазба кенорындары туралы ілім кен ісінің практикалық мәселелерімен тығыз байланысты. Кенорындар геологиясын білуге оларды ұтымды игеру де негізделеді. Осы себепті бұл пән экономикада үлкен мәнге ие. Шын мәнінде, кез келген кенорын еңбек пен кен өндірісінің нысаны болып табылады. Пайдалы қазбалардың қоры, кен денелерінің жатыс жағдайы мен морфологиясы кенорындарды ашу мен өндіру тәсілін таңдауда негізгі рөл […]

Read More

Кен өндірудің қысқаша тарихы

Пайдалы қазба кенорындарының геологиясы туралы ілімнің қалыптасуы мен дамуы кен кәсібінің пайда болуымен және кен ісінің әрі қарай жетілуімен тығыз байланысты. Кен өнеркәсібінің әр түрлі салаларының дамуы пайдалы қазбаларды анықтауға негізделіп, оларды танып білуге жол ашқан. Бұл саладағы білімнің жинақталуы біртіндеп пайдалы қазба кенорындары туралы ілімнің, кенорындарды іздеу мен барлау әдістерінің қалыптасуына әкелді. Адамзат көне […]

Read More