Нарық экономикасы және ауыл шаруашылығы

Нарық экономикасы жағдайында Қазақстандағы ауыл шаруашылығының қалыптасуы «Уикипедия» ашық энциклопедиясынан алынған мəліметке қарағанда: «Ауыл шаруашылығы – материалдық өндірістің ең маңызды түрлерінің бірі. Ауыл шаруашылығы халықты азық-түлікпен жəне өнеркəсіпті шикізаттың кейбір түрлерімен қамтамасыз етумен айналысады. Ауыл шаруашылығы екі үлкен саладан, яғни өсімдік шаруашылығынан жəне мал шаруашылығынан тұрады. Сонымен қатар оның құрамына балық аулау, аңшылық жəне омарта […]

Read More

Инвестиция жəне инвестициялық саясат түсінігі

Ұдайы өндіріс жүйесінде инвестициялар өндірістік ресурстарды жаңарту мен ұлғайтуда, сəйкесінше, жоғарғы экономикалық қарқынды қамтамасыз етуде базалық рөлге ие болады. «Инвестиция» термині латынның investire – «жұмылдыру» сөзінен алынған. Инвестициялар дегеніміз табыс табу мақсатында материалдық жəне материалдық емес активтерді өндіру үдерісіне физикалық (материалды-заттай) жəне ақшалай нысандарда тікелей жəне жанама түрде капитал салуды білдіреді. Инвестиция экономикалық дамудың жоғарғы […]

Read More

Қазақстанның өнеркəсіптік саясаты

Мемлекеттің өнеркəсіптік саясаты жəне оның Қазақстанның индустриалды-инновациялық стратегиясын жүзеге асырудағы рөлі Экономикалық өсуге мемлекеттің құрылымдық саясатының ықпалы айтарлықтай болатынын анықтадық. Өнеркəсіп өндірісі ЖІӨ жəне экспорт жəне ішкі пайдалану үшін жасалатын тауар массасын жасаудың негізгі көзі болып табылады. Нарық экономикасы жетілген елдердің тəжірибесі көрсеткендей, өнеркəсіп құлдырау кезінде ынталандыру шаралары қажет екенін аңғартады. Əлемдік тəжірибеде мемлекеттік өнеркəсіп […]

Read More

Экономикалық өсудің мақсаттары, типтері, факторлары

Экономикалық өсу: негізгі факторлары мен оны қамтамасыз етудің мемлекеттік іс-шаралары Экономикалық өсу — əлеуметтік мəселелерді үйлесімді шешудің негізі, адамдардың тұрмыс деңгейінің көтеріліп, табыстарының молаюының қайнар көзі. Экономикалық өсу экономиканың үдемелі қозғалысын, оның алға басуын жəне дамуын көрсетеді. Экономиканың үдемелі қозғалысының тереңде жатқан себептері — ол қоғамдық өндіріс пен оның мақсаты — адамның қажеттілігін қамтамасыз ету […]

Read More

Экономиканы ақша-несие реттеуінің құралдары

Ұлттық банк қызметіне ақша-несие реттеудің құралы болып табылатын есептік мөлшерлемесін өзгерту (немесе дисконттың, немесе қайта қаржыландыру мөлшерлемесін) жатады. Банк пайызы несиелік капиталдың ұсынысы мен сұранысының арақатынасы нəтижесінде құрылған болатын. Несиелік қатынастардың əлемдік тəжірибесі көрсеткендей, пайыздық мөлшерлемелердің төмен болуы несиеге деген сұранысты өсіріп, іскерлік белсенділіктің артуына не керісінше кемуіне əсер етеді. Барлық елдерде Орталық банк (Ұлттық […]

Read More

Ақша-несиелік реттеудің мақсаттары

Ақша-несие саясатының макроэкономикалық деңгейдегі субъектісі Ұлттық банк болып табылады. Ал, ақша-несие саясатының Ұлттық банк тарапынан реттеу объектісіне экономикадағы қолма-қол жəне қолма-қолсыз ақша массасының жиынтығы жатады. Ақша-несие саясаты — инфляцияға қарсы күреске, ұлттық валюта бағамын қолдауға жəне нарықтың қалыпты жағдайда қызмет етуіне бағытталған мемлекеттің экономикалық саясатының құрамды бөлігі. Ақша-несие саясаты — бұл экономикалық жағдаятты «нəзік қалыпқа […]

Read More

Ақша-несиелік реттеудің теориялық негіздері

Ақша-несие саясаты — бұл айналыстағы ақша массасын, несие көлемін, сыйақы мөлшерлемесін өзгертуге жалпы банк жүйесінің қызметін реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы. Шаруашылық конъюктурасының жағдайына байланысты ақша-несие саясатының екі типі болады: 1. Рестрикциялық ақша-несие саясаты; 2. Экспанциондық ақша-несие саясаты. Рестрикциялық ақша-несие саясаты — екінші денгейлі банктердің несиелік операциялар көлемін шектеуге жəне қатаң шарт белгілеуге, сондай-ақ сыйақы мөлшерлемесінің […]

Read More

Мемлекеттің қаржы-бюджет саясатының мəні мен теориясы

Мемлекеттік қаржы экономиканы мемлекеттік реттеудің негізгі тəсілі жəне жалпы ішкі өнімді (ЖІӨ) қайта бөлудің негізгі құралы болып табылады. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде өндірілген өнімнің біршама бөлігі мемлекеттік қаржы арқылы қайта бөлініп отырады, мысалы, Жапония мен Ресейде ЖІӨ 1/3 шамасы, Франция мен Нидерландыда – ЖІӨ жартысы, Швецияда ЖІӨ 2/3 аса, Қазақстанда ЖІӨ 1/3 шамасы қайта бөлініп […]

Read More