Түркістанның Исламды қабылдауы

Дін адамзат тарихында шешуші тетікке ие. Ғалымдар адамға мәдениет алғашқы әуретін жапқан күннен бастап пайда болды деп есептейді. Шын мәнінде адамдық қасиет, мәртебе, жетістік ең алдымен ұяттан басталады. Ұят адам баласына ар мен намыс, тұрақтылық, қайраттылық секілді ізгі қасиеттерді тұрақтандырады. Адамның көңіл кеңістігі еш уақыт бос тұрмайды, ұят кеткен жерді арсыздық, намыссыздық, кекшілдік, бәлеқорлық секілді […]

Read More

Анарыс (Анахарсис) деген кім?

Анарыс (Анахарсис) — ежелгі сак шешені. Әкесі сақ көсемі, шешесі эллиндік ару болған. Анарыс жастайынан осы озат екі мәдениеттен тел сусындап өседі. Ол ежелгі эллиндік данышпандармен теңдесіп, жеті данышпанның бірі ретінде Грекияға кеңінен танымал болған. Антикалық авторлар Анарыстың әйгілі адамдармен кездесулері, данышпандығы, философиялық сырласулары, шешендік сөз кақтығыстары және канатты сөздері туралы бағалы деректер қалдырған. Мысалы, […]

Read More

Заратуштра туралы мәлімет

Заратуштра — тарихтағы ең алғаш пайғамбарлардың бірі, ойшыл ғұлама. Заратуштра бұдан үш мың жылдай бұрын Ұлы Тұран жазығында дүниеге келген. Ол әлемді Жаратушы Ахура-Мазданың аян беруімен отыз жасынан бастап Ұлы Шындықты насихаттай бастайды. Заратуштраның уағыздарын дала көшпелілері қабылдамай, өзін қуғынға ұшыратады. Еділ бойынан бас сауғалай қашқан дала пайғамбары Бактрия (қазіргі Түрікменстан, Ауғанстан аумағы) билеушісі Виштаспаға […]

Read More

Терроризм — дінге жат ұғым

Діни экстремизм мен терроризмнің ұлттық қауіпсіздікке қатері Әлемдік және отандық басылым беттерінде терроризм және экстремизм дегендер жиі жазылуда. Экстремизм (лат. «шеттеу») — бұл қандай болмасын идеяға, сенімге не ілімге шектен тыс берілу, сол сенімді дәстүрлі құндылықтардан жоғары қоюшылық. XX ғасырда француз заңгері М.Лерой экстремистерді «саяси идеяларға абсолютті берілгендік» деп анықтаған еді. Экстремизм саяси фанатизмнің бір […]

Read More

Діннің мәні, анықтамасы және шығу тегі

Діннің мәні, анықтамасы, әлеуметтік маңызы, шығу тегі, жіктелуі мен түрлері Дін мен ғылымның арақатынасы күрделі. Дін сенімге, ал ғылым — танымға негізделген. Дін мен ғылым жаратылыс мәселесінде кереғар пікірде. Дін — жаратушы Құдайдың барлығын мойындайды. Ал атеист-материалистер Жаратылыстың өздігінен болғанын дәлелдеуде. Ғылым Жаратылыс заңдылықтарын зерттейді. Дін Жаратылыстың кереметтігін, әрі тылсымдығын сенімге айналдыруда. Бұл жолда діншілдер […]

Read More

Африка философиясы

Африканың кейбір елдерінің тарихы мен әдебиеті туралы қазақ тілінде жарық көрген біраз жарияланым бар. Бірақ африкалық философия туралы жазылған дүниелер жоқ. Біздің мақсатымыз осы тың мәселені қозғап, тек атақты үш философтың еңбегіне шолу жасамақшымыз. Қазіргі кездегі африкалық философияда алдымен ауызға ілінетін — атақты философ, көрнекті мемлекет кайраткері Леопольд Седар Сенгор. Африкалықтардың рухани атасы Сенгордың ойынша, […]

Read More

Ислам дініндегі адам жөніндегі ұғым

«Құранда» адамды Алла жаратады делінеді: «Әуелде жансыз едіңдер, сендерге жан бітірді, енді (уақытың біткенде) тағы өлтіреді де, кейін қайта тірілтеді, онан соң Алланың алдына (есеп беру үшін) қайта барасыңдар» (2:28). Бұл ғана емес, жер мен көктегі тіршіліктің бәрін Алла жаратады: «Дәндерді, ұрықтарды жарып көктетуші негізінде Алла. Өліден тіріні шығаратын, тіріден өліні шығаратын да Алла. Ендеше […]

Read More

Ислам экономикалық философиясы

Кейбір экономикалық идеялар мен оның негізіне құрылған жүйе дәйекті түрде былай деп қарайды: еркін қоғамдық-экономикалық факторлар адамның қасиетіне үйлеседі; ал тарихи таптық көзқарасты түйін еткен марксизм де қоғамдық-экономикалық іс-қимылдар еркін болуы керек деп қарайды. Маркстің еңбектерінде ерте кездегі еркін капиталистік қоғамға жоғары баға берілген. Заңдық, қоғамдық, экономикалық қатынастар мен адамдардың қажеті экономикалық базаға құрылғанымен, ол […]

Read More