Африка философиясы

Африканың кейбір елдерінің тарихы мен әдебиеті туралы қазақ тілінде жарық көрген біраз жарияланым бар. Бірақ африкалық философия туралы жазылған дүниелер жоқ. Біздің мақсатымыз осы тың мәселені қозғап, тек атақты үш философтың еңбегіне шолу жасамақшымыз. Қазіргі кездегі африкалық философияда алдымен ауызға ілінетін — атақты философ, көрнекті мемлекет кайраткері Леопольд Седар Сенгор. Африкалықтардың рухани атасы Сенгордың ойынша, […]

Read More

Ислам дініндегі адам жөніндегі ұғым

«Құранда» адамды Алла жаратады делінеді: «Әуелде жансыз едіңдер, сендерге жан бітірді, енді (уақытың біткенде) тағы өлтіреді де, кейін қайта тірілтеді, онан соң Алланың алдына (есеп беру үшін) қайта барасыңдар» (2:28). Бұл ғана емес, жер мен көктегі тіршіліктің бәрін Алла жаратады: «Дәндерді, ұрықтарды жарып көктетуші негізінде Алла. Өліден тіріні шығаратын, тіріден өліні шығаратын да Алла. Ендеше […]

Read More

Ислам экономикалық философиясы

Кейбір экономикалық идеялар мен оның негізіне құрылған жүйе дәйекті түрде былай деп қарайды: еркін қоғамдық-экономикалық факторлар адамның қасиетіне үйлеседі; ал тарихи таптық көзқарасты түйін еткен марксизм де қоғамдық-экономикалық іс-қимылдар еркін болуы керек деп қарайды. Маркстің еңбектерінде ерте кездегі еркін капиталистік қоғамға жоғары баға берілген. Заңдық, қоғамдық, экономикалық қатынастар мен адамдардың қажеті экономикалық базаға құрылғанымен, ол […]

Read More

Қазақтардың дінге сенгіштігі

«Қазақ этносы мен дін», «қазақтар дінге сенгіштігінің бірте-бірте өрістеуі» тақырыптарының XX ғасыр және XXI ғасырдың бас кезімен салыстырғанда аса күрделі, сан қилы және қасіретті тұстары көп екені даусыз. Қазақтардың ұлттық рухының барлық көріністері қатыгездікпен жанышталып, кеңестік жаппай өктемдік құрылыс баспасөзімен тұншықтырылып келді. 1920 жылдардың 2-ші жартысынан бастап күштеп атеистендіру науқаны мақсатты түрде, әдістемелік негізде жүргізілді. […]

Read More

Заманауи діни ахуал

Діни өмірдің әлеуметтік жағдайлары. Дін феонменін әртүрлі пәндер – дінтану, тарих, мәдениеттану, философия, әлеуметтану және басқалары зерттейді. Дінді зерттеудегі әлеуметтанулық тәсіл сенім жүйелері мен адам қоғамдастықтарын байланыстыратын әлеуметтік қатынастарға, қандай да бір қоғамда діндер орындайтын әлеуметтік функцияларға, социумдағы діни мекеменің орны, рөлі мен әлеуметтік мәртебесіне, оның басқа әлеуметтік институттармен, бірінші кезекте мемлекетпен қатынастарына баса назар […]

Read More

Заманауи дүниенің этникалық саналуандылығы

Этнос және ұлт. Этнос (грек.ethnos – халық) – тарихи қалыптасқан, адамдардың орнықты қауымдастығы – тайпа, ұлыс, ұлт. Этнос пайда болуының негізгі алғышарттары – өмір сүретін аумақтың, тілдің және рухани құндылықтардың ортақтығы. Бірлескен шаруашылық қызметі, өмірдің табиғи жай-күйі мен басқа да себептер жағдайларында этносқа тән материалдық және рухани мәдениеттің, тұрмыстың, әлеуметтік-психологиялық нұсқамалардың ерекшеліктері қалыптасады. Этнос мүшелерінде […]

Read More

Дін философиясы

Дін – дүниеге көзқарас және дүние түйсінімі, сондай-ақ осыларға сәйкес мінез-құлық пен ерекеше іс-әрекеттер (табыну). Ол Құдайдың немесе құдайлардың өмір сүруіне, оның табиғаттан тыс екендігіне сенуге негізделеген. Философиядағы сияқты дінді де әңгіме адамдар өз өмірінде негізге алуы тиіс дүние туралы ең жалпы түсінімдер туралы болады. Өйткені дін адамның дүниені түсіндіру мен өзін-өзі түсіну әркеті мен […]

Read More

Құқық философиясы

Құқық дегеніміз не? Тар мәнінде (мағынасында) құқық – мемлекет белгілеген бекіткен жалпыға міндетті әлеуметтік нормалардың жүйесі; кеңірек мағынасында азаматтардың мемлекет бекіткен, кепілдік беретін және қоғайтын негізгі құқықтары мен құқықтық қатынастарды да қамтиды. Құқық салттардың, моральдық және діни нормалардың негізінде пайда болады. Олар нені істеу және нені істемеу керек, ненің жақсы, ненің жаман екендігін анықтаған және […]

Read More