Қазақтардың дінге сенгіштігі

«Қазақ этносы мен дін», «қазақтар дінге сенгіштігінің бірте-бірте өрістеуі» тақырыптарының XX ғасыр және XXI ғасырдың бас кезімен салыстырғанда аса күрделі, сан қилы және қасіретті тұстары көп екені даусыз. Қазақтардың ұлттық рухының барлық көріністері қатыгездікпен жанышталып, кеңестік жаппай өктемдік құрылыс баспасөзімен тұншықтырылып келді. 1920 жылдардың 2-ші жартысынан бастап күштеп атеистендіру науқаны мақсатты түрде, әдістемелік негізде жүргізілді. […]

Read More

Заманауи діни ахуал

Діни өмірдің әлеуметтік жағдайлары. Дін феонменін әртүрлі пәндер – дінтану, тарих, мәдениеттану, философия, әлеуметтану және басқалары зерттейді. Дінді зерттеудегі әлеуметтанулық тәсіл сенім жүйелері мен адам қоғамдастықтарын байланыстыратын әлеуметтік қатынастарға, қандай да бір қоғамда діндер орындайтын әлеуметтік функцияларға, социумдағы діни мекеменің орны, рөлі мен әлеуметтік мәртебесіне, оның басқа әлеуметтік институттармен, бірінші кезекте мемлекетпен қатынастарына баса назар […]

Read More

Заманауи дүниенің этникалық саналуандылығы

Этнос және ұлт. Этнос (грек.ethnos – халық) – тарихи қалыптасқан, адамдардың орнықты қауымдастығы – тайпа, ұлыс, ұлт. Этнос пайда болуының негізгі алғышарттары – өмір сүретін аумақтың, тілдің және рухани құндылықтардың ортақтығы. Бірлескен шаруашылық қызметі, өмірдің табиғи жай-күйі мен басқа да себептер жағдайларында этносқа тән материалдық және рухани мәдениеттің, тұрмыстың, әлеуметтік-психологиялық нұсқамалардың ерекшеліктері қалыптасады. Этнос мүшелерінде […]

Read More

Дін философиясы

Дін – дүниеге көзқарас және дүние түйсінімі, сондай-ақ осыларға сәйкес мінез-құлық пен ерекеше іс-әрекеттер (табыну). Ол Құдайдың немесе құдайлардың өмір сүруіне, оның табиғаттан тыс екендігіне сенуге негізделеген. Философиядағы сияқты дінді де әңгіме адамдар өз өмірінде негізге алуы тиіс дүние туралы ең жалпы түсінімдер туралы болады. Өйткені дін адамның дүниені түсіндіру мен өзін-өзі түсіну әркеті мен […]

Read More

Құқық философиясы

Құқық дегеніміз не? Тар мәнінде (мағынасында) құқық – мемлекет белгілеген бекіткен жалпыға міндетті әлеуметтік нормалардың жүйесі; кеңірек мағынасында азаматтардың мемлекет бекіткен, кепілдік беретін және қоғайтын негізгі құқықтары мен құқықтық қатынастарды да қамтиды. Құқық салттардың, моральдық және діни нормалардың негізінде пайда болады. Олар нені істеу және нені істемеу керек, ненің жақсы, ненің жаман екендігін анықтаған және […]

Read More

Саясат философиясы

Саясат дененіміз не? Гректің «политика» сөзі мемлекетті басқару өнері деп аударылады. Мысалы, Аристотель саясатты этика және экономикамен бірге практикалық ғылымдар құрамында түсінеді. Алайда «саясат» термині адамдардың кейбір топтарының қызметін басқару сұрақтарымен байланыстырыла неғұрлым кең мағынасында жиі қолданылады. Сонда тапқа дейінгі қоғамға қатысты да саясат жацлы айтуға болады. Саясат мемлекет пайда болғанға дейін де адамдар арасындағы […]

Read More

Білім беру философясы

Білім беру жүйесі жеке адамның тұлға ретінде қалыптасуына дүниетанымының дамуына, әлеуметтенуіне айтарлықтай ықпал етеді. Адам бүкіл өмірін іс жүзінде осы жүйемен тығыз байланыстырады. Осыдан білім берудің мақсаттары мен мазмұнын, дүниетанымдық және әдіснамалық қондырғыларын, перспективалық бағдарларын негіздейтін филосоиямен тығыз байланысу қажеттілігі келіп шығады. Философиямен байланыссыз, жалпыға ортақ және іргетастық принциптерге сүйенуінсіз білім беру субъектившілдік пен асыра […]

Read More

Мәдениет философиясы

«Мәдениет» термині латынның «culture» — өңдеу, күтіп-баптау, тәрбиелеу, дамыту сөзінен шығады. Бастапқыда топырақты өңдеуді, оны қопсытуды, яғни жақсы өнім алу мақсатымен адам тарапынан өзгертілуді білдірді. Мәдениет – заманауи философия мен ғылымда ең кең тараған ұғымдардың бірі ғана емес. Ол сондай-ақ саясаткерлердің, экономистердің, әскери адамдардың, инженерлердің және т.б. сөз саптауларында да кездеседі. Күнделікті өмірде біз бұл […]

Read More