Саясаттану ғылым ретінде

Саясаттанудың негізгі мәселелері. Саясаттану (грек. «politike» — мемлекетті басқару өнері және logos – білім, ілім) – саяси құбылыстар әлемін тұтас және өзара тығыз байланысында зерделейтін ғылым. Әдетте, «саясаттану» және «саяси ғылым» терминдері синонимдер тәрізді қолданылады. Саясаттану немесе саяси ғылым зерттеу пәні ретінде қоғамдық өмірдің экономикалық, әлеуметтік және рухани салаларынан салыстырмалы түрде тәуелсіз саяси саласын иеленеді. […]

Read More

ТҰЛҒА ЖӘНЕ ҚОҒАМ

Тұлға қалыптасуының әлеуметтік факторлары. Әлеуметтік мінез-құлық. Тұлғаның мәнін дұрыс түсіну үшін бұл ұғымды оған маңызы жағынан жақын «адам» және «индивид» ұғымдарынан ажырата білу керек. «Адам» ұғымы адам баласына тән жалпы белгілерді білдіретін тектік ұғым болып табылады. Адам биоәлеуметтік жаратылыс болғандықтан, бұл ұғымға оның жалпы әлеуметтік, сондай-ақ биологиялық белгілері де кіреді, өйткені оның әлеуметтік мәнінің тасымалдауышы тірі […]

Read More

Әлеуметтік жанжал туралы түсінік

Әлеуметтік жанжалдардың себептері. Кең мағынада жанжал (конфликт) (лат. Conflictus – қақтығысу) – тараптардың, пікірлердің, күштердің қақтығысы, қайшылықтар шиеленісуінің шекті жағдайы. Ол анағұрлым тарлау мағынасында әлеуметтануда, саясаттануда, заң ғылымында, әлеуметтік философияда, әлеуметтік психологияда, өнерде қолданылады. Әлеуметтік жанжал – өзара әрекет тараптарының өздерінің мүдделері, ниеттері, мақсаттары мен оларға қол жеткізу құралдары бойынша бір-біріне дұшпандықпен қарама-қарсы тұратын үдеріс немесе […]

Read More

Әлеуметтік мүдделер

Мүдде (лат. Interest – маңызы бар, маңызды) – тұлға, әлеуметтік топ, тап қызметінің бағытталғандығын қамтамасыз ететін қажеттіктің көрініс фомасы. Мүдделер нақты іс-қылықтардың ниет-пиғылдарын қалыптастырады, әрекеттердің нақты себебі болады. Олар көңіл күйлер, көзқарастар, эмоциялық реакциялар, идеология және т.б. түрінде көрініс табады. Мүдделер: қызметтің белгілі бір саласына (экономикалық, саяси, әлеуметтік, рухани және т.б.) бағытталғандығы бойынша; жалпылық (жекелік, […]

Read More

Қазіргі қоғамдағы орта таптың рөлі мен маңызы

Қазіргі қоғамдағы орта таптың рөлі мен маңызы. Ежелгі Римде б.з.д. VI ғасырдан бастап мүліктік жағдайы бойынша ерекшеленетін адамдар тобын таптар (лат. Classis жәреже) деп атай бастады. Ежелгі ұлы грек философы Аристотельдің кезінде-ақ таптар мен таптық күрес туралы ілім негіздері қаланған. «Әрбір мемлекетте, — деп атап көрсетті ол, — өте дәулетті, өте кедей және аталғандардың арасында […]

Read More

Қоғам өзара әрекет жүйесі ретінде

Әлеуметтік өзара әрекеттердің түрлері. Біз қоғамның бір сәтте және кездейсоқ қалыптасуы мүмкін емес күрделі, көпфункциялы жүйе болып табылатынын атап өткен болатынбыз. Қоғам мен табиғаттың әлеуметтік-мәдени бөлінуі және социумның өз құрылымының барған сайын күрделенуі жағдайында қоғамды дербес құндылық деп тану үшін мыңдаған жылдар қажет болды. Қоғамның пайда болуының аспаптық түғырнамасына сәйкес еңбек құралдарын ойлап табу мен […]

Read More

Әлеуметтік тұрақтылық. Байлық пен кедейшілік

Тұрақты дамуға жетудің сөзсіз талаптарының бірі — кедейшілікті жою, өмір деңгейіндегі айырманың азаюы және әлем халқының көбінің қажеттіліктерін тиімді қамтамасыз ету болып табылады. 1960 жылы элемнің ең бай адамдарының 20%-і ең кедейлердің табысының 20%-інен 30 есе асатын табысқа ие болған. Бүгінгі күні бұл сан 82 есеге дейін артып отыр. 7 млрд халықтың тек 500 млн адамы […]

Read More

Әлеуметтану білімі

Әлеуметтанудың гуманитарлық біліммен өзара әрекеті. Әлеуметтану философиядан өсіп шықты. Тіпті әлеуметтану дербес ғылымға айналғаннан кейін де әлеуметтік философиямен байланысын үзген жоқ және үзбейді де. Философиямен әлеуметтану тарихынан әлеуметтану теориясына неопозитивизм, феноменология (Шюц), жаңа фрейдшілдік (Фромм және басқалар), француз структурализімінің күшті ықпал еткені белгілі. Бастапқы философиялық нұсқамалар зерттеу тақырыптамасына да, әдістеріне де елеулі ықпал етеді. Егер […]

Read More