Зайырлылық және зайырлы мемлекет ұғымы

Зайырлылық, зайырлы мемлекет: ұғымы, мәні, сипаты. Зайырлы мемлекет және дін. Зайырлы әдеп негіздері «Зайырлылық» сөзінің мәні мемлекеттің діннен, діннің мемлекеттен бейтараптылығы және ар-ождан бостандығы. Зайырлылық сипаты — ізгілік пен қажеттілік. Өркениетті елдер зайырлылық дәстүрін таңдауда. Зайырлылық азаматтарға дін мәселесінде еркіндік береді. Зайырлы мемлекет — азаматтардың дін ұстану еркіндігі мен діни мекемелердің мемлекеттен бөлінуін білдіреді. Дін […]

Read More

«Зайырлылық және дінтану» пәнінің мәні

Зайырлылық дегеніміз — діннің мемлекеттен дербестігі. Зайырлылықтың конституциялық негіздері Батыс Еуропа елдерінде XVIII ғасырда қалыптаса бастаған. Оның теориялық алғышарты ағылшын философы Джон Локктың либералдық мемлекет идеясы болатын. Қазіргі дамыған Батыс елдерінде зайырлылық қағидаты іске асып отыр. Зайырлылыққа теңдес секуляризация деген түсінік бар. Ресейде билікке келген большевиктер 1918 жылы өздерінің Декретімен шіркеуді мемлекеттен бөліп, оларға тиісті […]

Read More

Ислам дінінің пайда болуы

Ислам діні Арабия түбегінде пайда болды. VI ғасырда арабтар көшпелі мал шаруашылығымен және егіншілікпен айналысты. Көшпелілерді бедуиндер деп атады. Малдан жылқы, қой, ешкі, түйе өсірілетін. Тайпалар руларға бөлінді. Тайпа басшысы — шейх, ал ру басы саид деп аталды. Қызыл теңіздің жағалауында Византиядан Африкаға және Үндістанға баратын сауда жолдары болды. Осы жолдардың бойында арабтардың сауда тұрақтары […]

Read More

Ресей империясы кезеңіндегі мешіттер

Қазақтар діни білімді құрметтеген, бірақ Қазақстандағы мәдени ғимараттар аз болғандықтан, олардың қалыптасуына көбінесе татар (солтүстік-батыс аймақтар) және ортазиялықтардың (оңтүстікте) діни қауымдастығының іс-әрекеттері ықпалын тигізді. Қазақтардың көшпелі өмір салты мәдени ғимарат­тар салуға мүмкіндік бермеді, мұндай жайттар жер шаруашылығымен айналысатын отырықшы халық­тарға тән болды. Сондықтан Қазақстан жерінде мешіттер көп болған жоқ. Еліміздің оңтүстігінде олардың саны өсіп, ал […]

Read More

Исламның экономикалық мәселелерге қатысты көзқарасы

Алла жаратқан күллі дүние адамзаттың барлық қажетін қанағаттандыратыны «Құранда» былай айтылады: «Шынында сендерді жер жүзіне орналастырып, күнкөрістеріңді де сонда қойдық. (Алланың осындай нығметіне) шүкірлік етулерің тым-ақ аз!». «Мен барша ғаламды өлшеп-кесіп жараттым». «Ол сендерге сұрағандарыңның бәрін береді, Алланың берген жақсылығын санайтын болсаңдар, оның санына жете алмайсыңдар. Адамдар шынында тым нысапсыз, тым тәубесіз келеді». Әрине, кейбір […]

Read More

Ислам дініндегі адам жөніндегі ұғым

«Құранда» адамды Алла жаратады делінеді: «Әуелде жансыз едіңдер, сендерге жан бітірді, енді (уақытың біткенде) тағы өлтіреді де, кейін қайта тірілтеді, онан соң Алланың алдына (есеп беру үшін) қайта барасыңдар» (2:28). Бұл ғана емес, жер мен көктегі тіршіліктің бәрін Алла жаратады: «Дәндерді, ұрықтарды жарып көктетуші негізінде Алла. Өліден тіріні шығаратын, тіріден өліні шығаратын да Алла. Ендеше […]

Read More

Ислам экономикалық философиясы

Кейбір экономикалық идеялар мен оның негізіне құрылған жүйе дәйекті түрде былай деп қарайды: еркін қоғамдық-экономикалық факторлар адамның қасиетіне үйлеседі; ал тарихи таптық көзқарасты түйін еткен марксизм де қоғамдық-экономикалық іс-қимылдар еркін болуы керек деп қарайды. Маркстің еңбектерінде ерте кездегі еркін капиталистік қоғамға жоғары баға берілген. Заңдық, қоғамдық, экономикалық қатынастар мен адамдардың қажеті экономикалық базаға құрылғанымен, ол […]

Read More

Ислам дінінің қазақ салт-дәстүрімен байланысы

Магистр З.Т. Алтынбекова М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті, Тараз Бұл мақалада қазақтың салт-дәстүрі мен әдет-ғұрыптарының ислам дінімен байланысы жан-жақты зерттелген. Яғни, дәстүрлі қазақ қоғамындағы шариғат нормаларының көріністері, қазақ халқындағы әдет-ғұрып, салт-дәстүр терминдерінің шариғи ұғым екендігі туралы көптеген мәселелер қозғалып, қарастырылған.  Түйінді сөздер: дін, ислам, әдет-ғұрыпы, салт-дәстүр, шариғат. Бүгінгі қоғамда дін мәселесі, оның ішінде адасушылық […]

Read More