Калийлі тыңайтқыштар

Өсімдіктердің көпшілігі калийді басқа элементтерге қарағанда хлорлы калий (КС1) түрінде де сіңіреді. Оны барлық, топырақтарда өсірілетін өсімдіктерге қолдануға болады. Калийге сезімтал өсімдіктер үшін қолайлы тыңайтқыш — калий сульфаты (К2SO4) Калий магнезия К,SO4* МgSO4* 6Н20 қүрамында калий және магний қүмы аз, қүмдауыт топырақтар үшін тиімді болып есептеледі. Калийлі тыңайтқыштардың физиологиялық қышқылдығы оларды көп жыл қатарынан қолданғанда байқалады. […]

Read More

Фосфорлы тыңайтқыштар

Фосфорлы тыңайтқыштар. Бір гектар жерге егілген дақыл бір вегетациялық кезеңде 60 кг Р205 игереді. Оның көп мөлшері топыраққа қайтпайды. Сондықтан топыраққа белгілі мөлшерде фосфорлы тыңайтқыш қолданылуы қажет. Фосфорлы тыңайтқыштың қажеттілігі өсімдіктер азотпен жақсы қамтамасыз етілгенде арта түседі. Фосфорлы тыңайтқыштардың төмендегідей түрлері өндіріледі. Суда еритін жай суперфосфат — Са(Р204) 2 және екі еселенген суперфосфат Са(Р204)2 * Н20 […]

Read More

Минералды тыңайтқыштар және оларды қолдану

Физиология ғылымы жаңа қалыптаса бастаған кездерде-ақ табиғаттың топырақпен және оның құнарлығымен байланысының сырын ашуға, топырақтың түзілу процесінің мәнін айқындауға, егін себудің неғұрлым тиімді және үнемді әдістерін табуға ғасырлар бойы зерттеу жұмыстарын жүргізуде. Өйткені топырақтың түзілу сырын ашу және оның құнарлылығын арттырудың ғылыми әдістерін белгілеу ауыл шаруашылығы даңылдарынан жоғары және тұрақты өнім алудың аса маңызды теориялық […]

Read More

Өсімдіктегі азотты заттардың алмасуы

Барлық химиялық элементтердің ішінде азоттың өсімдіктер өміріндегі маңызы күшті. Азоттың физиологиялық мәні оның барлық белокты заттардың құрамына кіретіндігіне байланысты. Протоплазманың құрылымының биокаталитикалық белсенділігі белокты заттарға тығыз байланысты. Оның себебі белок молекуласы клеткада кездесетін барлық ферменттердің негізі болады. Ферменттердің көпшілігі тек белоктан тұрады. Ал кейбір ферменттер белок негізінің белок емес топтармен қоспасынан түрады. Простетикалық топтар (белок […]

Read More

Микроэлементтердің өсімдіктер тіршілігіндегі маңызы

Өсімдіктер үшін микроэлементтердің де өте зор маңызы бар. Микроэлементтерді өмірге әкелген де өсімдіктің өзі. Микроэлементтер туралы алғашқы зерттеулерді геохимия ғылымының негізін салған В. И. Вернадский сонау 1918-1919 жылдардан-ақ бастаған бөлатын. Бүгінгі ғылым өсімдікте де, тірі организмде де Менделеев кестесінің элементтері түгелдей дерлік бар деп есептейді. Ғылыми жаңалық өмір талабынан, дәуір дәрежесінен туады. Соның бір куәсі […]

Read More

Торпырақтың өсімдік қоректенуіндегі маңызы

Өсімдік қандай заттармен қоректенетіндігі мәселесімен өсімдіктер физиологиясы өзінің пайда болған күнінен-ақ шұғылданып келеді. Өсімдіктер тіршілігінде минералды заттармен қоректенудің маңызы өте үлкен, өсімдіктің өсуі мен даму жағдайларына зор әсер етеді. Осы минералды заттармен қоректенуде өсімдіктің негізгі бір ерекшелігін, яғни оның автотрофтығын көреміз. Топырақтан қабылдаған минералды заттарды өсімдіктер органикалық заттарға айналдырады.Ежелден бері өз заманының ең алдыңғы қатарлы […]

Read More

Топырақтың қоректік дәрежесі

Топырақтың қоректік дәрежесін білу үшін жүргізілген сансыз көп зерттеулер мынадай қорытындыға алып келді: топырақтың өте мардымсыз бөлігі ғана тікелей қоректік қызмет атқарады, ал қалғандары өсімдіктерді шын мәнінде қоректендіруге қатыспайтындығы белгілі болды. Бүл үшін өсімдік өзіміз әдейі берген қоректік заттардан басқа зат алмағанына эбден көз жеткізу үшін, қандай да болмасын бір жай, мүлде қүнарсыз затпен, мысалы, […]

Read More

Топырақ құнарлығы

Өсімдік өніп-өсіп дамуы барысында ауаны және жылылықты қажет етеді. Өсімдіктердің осы мұқтажын өтейтін тек құнарлы топырақ. Сондықтан құнарлылық — топырақтың ең басты қасиеті. Ол топырақтың бірқатар басқа да қасиеттеріне байланысты болады. Топырақ бөлшектерінің топырақ ерітіндісіндегі әртүрлі қосылыстарды сіңіретін қабілеті бар. Топырақтың сіңіру қабілеті негізінен ондағы органикалық және минералдық заттардың күйіне, шығу тегіне байланысты. Осыған орай […]

Read More