Зәр шығарудың нейрогендік бұзылуы

Нейрогеңдік қуық. » Зәр шығарудың нейрогендік бұзылуы » ұғымына ми мен жұлынның, сондай-ақ перифериялық нервтер мен перифериялық нерв өрімдерінің ауруынан пайда болатын қуық кызметінің бұзылуы жатады. Аурудың клиникалық көрінісі патологиялық процестің орнына, қуықтың иннервациясына қатысатын, құрылымдық түзілімдердің деңгейі мен дәрежесіне байланысты.

Әр түрлі нейрогендік зақымданудан, ең алдымен жұлынның үзілісінен немесе афферентті спинальды иннервацияның негізгі көздері мен жолдарының істен шығуынан мидын импульстері қуыққа дейін жетпейді, өйткені қуықтың тітіркендіруі ми қыртысына өтпейді де, несептің тежелуіне немесе дұрыс шықпауына әкеп тірейді.

Нейрогенді қуықтың барлық формаларына перифериялық мүшелердің қыртыс орталықтарынан бөлек тұруы тән. Детрузордың қимыл және сезімтал талшықтары зақымдануы мүмкін. Мұндай зақымданудың оқшауланған немесе құрама сипаты бар.

Жұлын орталықтарының немесе оның нерв байланыстарының туа біткен және жүре пайда болған зақымдануында қуықтың нейрогендік дисфункциясы пайда болады. Омыртқа доғалары бітпегенде (миелодисплазня), агнезияда немесе құйымшақ пен сегізкөз жетілмей қалған балаларда зәр шығарудың туа біткен бұзылу актісі байқалады. Сегізкөздің жетілмей қалуы — үнемі дерлік несеп жүйесі мүшелерінің дисфункциясына ұласатын туа біткен аномалия. Оны алгаш J.Hohl (1852) сипаттаған. Әдебиеттен алынған мағлұматтар сегізкөз агнезиясының басқа да ортопедиялық, неврологиялық, несеп-жыныс және ішек-карын аномалияларымен байланысы бар екенін білдіреді (Koff J., Deridder P.)

Бел дистрофиясы бар құрама ақау кезінде жоғарғы және төменгі нейрондардың аралас зақымданатыны байқалады (Weissmuller J et aL 1982 және басқалар). Зәр шығарудың туа біткен бұзылуының келесі тобы тікелей зәр шығарудың жұлын орталықтарының зақымдануына байланысты (менингоцеле). Омыртқа жотасы мен жұлынның зақымдануынан пайда болатын зәр шығару актісінін бұзылуы, сондай-ақ операциядан кейін пайда болатын қуықтың дисфункциясы зәр шығару актісінің туа біткен бұзылуына жатады (Пугачев AT., Ахундова М.А., 1981). Мидың кейін зақымдануынан нейрогенді қуық байқалады.

Қуыктың дисфункциясы әдетте автоматты қуық үлгісімен өтеді. Жұлынның бел-сегізкөл бөлімі тұсындағы қабыну — дегенеративті бұзылудан пайда болатын және атомиялық қуық формасында өтетін зәр шығарудың бұзылуы балаларда қуықтың зілді ауруына жатады.

Белгілі бір кезеңде «спиналды» нейрогендік қуықка жіті көңіл бөлінеді. Осы жұмыс арналған функционалдық формаға келетін болсақ, онда оларды зерттеудегі прогресс уродинамикалық зерттеу әдістерін жасауға, арнайы аппаратуралар шығаруға байланысты. Бұған дейін тежелмеген қуықты функционалдық генезді қуықтың бірден-бір ауруы деп есептеп келді. Тәжірибе жинақталған сайын басқа да дисфункциялар — гиперрефлекторлық қуық, қуықтың постуральды гиперрефлексиясы, тежелмеген қуық және т.с.с. анықтала бастады. Мұда олардың әркайсысының көптеген синонимдері бар және проблеманы түсіну ете қиын болды. Қуыктың дисфункциональдық ауруын жинақтау кажеттігі туды. Қуықтың нейрогендік дисфункциясының бірыңғай классификациясы жоқ. Міндет өте күрделі болғандықтан, белгілі классификацияның бірде-біреуі шындықты толық көрсете алмайды. Клас-сификацияны құрудың қиындықтары проблеманың өзінде жатыр. Біріншіден, нейрогендік қуық нерв жүйесініц көптеген ауруларының шұғыл асқынуына немесе өткен кезеңнің қалдық құбылыстарына жата­ды. Екіншіден, қуық кызметінің бұзылуы мүше ішіндегі (гемодинамиканың, детрузор биоэнергетикасының бұзылуы, рецептерлердің гиперсезімталдығы және т.с.с.) және урологиялық (цистит, уретрит, қуық тасы, пиелонефрит, қуық-несепағар рефлюксі, мегауретер және т.с.с.) асқынулардың көптеген факторларының ықпалымен қалыптасады. Олардың біреуінің негізін жұлынның закымдану деңгейі және, зәр шығарудың сипаты — несептің тежелуі немесе тоқтамауы құрайды. Ы.Е.Савченко, В.А.Мохорт ұсынған классификация урологтардың Бүкілодактык III съезінің шешімінде (Минск, 1984) мақұлданған, мұнда спинальды формалармен қатар, тежелмеген қуықты бөліп алу принципі сақталған.

 

ЕЛ.Вишневский (1978) балалардағы қуық рефлексі патологиясының сипатына қарай дисфункцияның гипоррефлексі және гиперрефлексі түрлерін тапты. Гипорефлексті форма жұлынның сегізкөз бөлімінің артқы түбірлері, жамбас нерві зақымданғанда байқалады. Гипер-рефлексті форма жұлынның әкелетін нерв жолдары IX кеуде омыртқасының деңгейіндегі сегізкөз сегменттерінен жоғары зақымданғанда пайда болады. Детрузордың ұзақ уақыт әрекетсіз қалуы салдарынан бұл форма көбіне спастикалық қуық күйіне өтеді, бұл тырысқан кішкентай қуықтың дамуына себепші болады.

Сонымен, дененің рефлекторлық активтілігін, күйін бейімделуі мен қалпын ескере отырып құрылған қуық дисфункциясының жұмыс классификациясы ұсынылған және дисфункциясының екі -гиперрефлекторлық және гипорефлекторлық формасы бөліп көрсетілген.

Қуықтық нейрогендік дисфункциясының классификациясы

(В.М.Державик, Е.Л.Вишневский бойынша. Бұл классификация да урологтардың Бүкілодақтық III съезінде (Минск, 1984 жыл) қабылданған.

1. Гиперрефлекгорлық қуық: а) бейімделмеген (тежелмеген); ә) бейімделген.
2. Нормарефлекторлық қуық: а)бейімделмеген (тежелмеген).

3.Простуральды гиперрефлекторлық қуық (қуықтың постуралды гиперрефлексиясы): а) бейімделмеген (тежелмеген); ә) бейімделген.

4. Постуральды нормарефлекторлық қуық: а) бейімделмеген (те­желмеген) қуық.
5. Гипорефлекторлық қуық: а) бейімделмеген (тежелмеген); ә) бейімделген қуық.

Постуралды гиперефлекторлық қуық:

а) бейімделмеген (тежелмеген)

Клиникасы. Зәр шығару актісінің бұзылуы нейрогендік қуықтың жетекші белгісі болып табылады, ол түрліше көріністе байқалады. Н.Е.Савченко, В.А.Мохорт (1970) аурудың клиникалық көрініп патологиялық процестің орнына, қуықтың иннервациясына қатысатын құрылымдық түзілімдердің деңгейі мен зақымдану дәрежесіне, ал аурудың дамуы детрузор мен сфинктердің арасындағы өзара әрекеттің бұзылуына байланысты деп көрсетеді. Алайда қуық кызметінің бұзылуы аурудың патогенезіндегі бір буын ғана болып табылады. Несепағар мен бүйректегі ақырғы өзгерістердің едәуір маңызы бар, олар аурудың клиникалық көрінісін, әсіресе аурудың барысын анықтайды. Миеломенин-гоцеле ауруы бар нәрестелерден жоғарғы және төменгі несеп жолдарының патологиясы табылады (Gaum L., 1982),

Қуықтың нейрогендік дисфункциясының қлиникалық көрінісі алуан түрлі. Ол науқастардың көпшілігінде (90,8%) несеп шығару актісінің бұзылуымен сипатталады, қалғандарында (9,2%) — дисфункция субклиникалық сипатта болады және несеп жолдарынын инфекциясына урологиялық тексеру жүргізгенде функционалдық (уродинамикалық) ди­агностика әдісімен ғана анықталады.

Несеп шығарудың бұзылу белгілеріне мыналар жатады: поллакиурия, еріксіз дәрет сындыру, еріксіз несеп шығуы, сондай-ақ энурез (ұйқы кезінде еріксіз несеп шығуы), мол етіп сирек несеп шығару (күшеніп немесе күшенбей). Қуықтың нейрогендік дисфункциясының гипорефлекторлық формасына несептің тежелуі тән. Мұнда дәрет сындыру кажеттігі жоқ немесе ол әзер байқалады. Балалар ата-аналарының еске салуынан кейін ғана дәрет сындырады. Несеп шығару ұзаққа созылады және ол бірнеше мәрте үзіліспен өтеді. Кейде ата-аналар неме­се балалар бұл кезенде құрсақтың алдыңғы қабырғасын қолмен басады, қуықтың физиологиялық сиымдылығы артады, қалдық несептің мөлшері көбейеді (200-300 мл) және несеп тоқтамайтын болады. Иннервацияның бұзылуы және несептің тоқтауы қуық қабырғасында қабыну-трофикалық өзгерістердің дамуына себепші болады, кейде олар белсенді сауықтыру терапиясына да көнбейді. Несепағар сағасы тұсындағы иннервацияның бұзылуы және қалдық несептің көп болуы везикореналды рефлюкстің пайда болуына жағдай жасап, соңынан мегауретер мен гидронефроздық трансформацияға жол ашады. Несеп жүйесінің айқын байқалатын анатомиялық өзгерістері бар ayрудың өте асқынған формаларында бүйрек қызметінің жеткіліксіздігі пайда бола­ды. Несептің тежелуі көбіне копростазға ұласады.

Гипорефлекторлық қуық көбіне «спиналды» болып келеді, мысалы, spina bifida. Нерв жүйесі зақымдануының айқын белгілері жоқ кезде бұл дисфункция сирек кездеседі және оның мұндай жағдайдағы шығу тегі толық анықталмаған. Әдетте гипорефлекторлық қуық кезінде мүшенің жасырын парасимпатикалық денервациясына дәлел іздейді, оны клиникалық жағдайда табу өте қиын міндет.

Гипорефлекторлық қуық ауруы бар науқастар әдетте мол етіп, си­рек дәрет сындыратындарына (тәулігіне 2-4 рет) шағым айтады. Тәулік ішіндегі несеп шығарудың орташа мөлшері 38 мл — 4 орташа тиімді көлемі — 300+4 мл. максимум көлемі — 506 мл, кейбір жағдайларда не­сеп шығарудың бұзылу түрлері спонтанды несеп шығару ритмін тіркеуде алғаш рет табылады.

Қуық қызметінін бұзылуы мұнда да нерв-рефлекторлық доғаның қозғыштығына байланысты және негізінен жинақталу фазасына қатысты. Kepi цистометрияны жүргізуде сезімталдық табалдырығы (оңға қарай жылжу) мен рефлекторлық қозғыштық табалдырығыньң кемитіні байқалады. Қуық орта есеппен алғанда 173,4 мл-гe дейін толғанда балаларда алғашқы дәрет сындыру әрекеті пайда болады, макси­мум көлемі — 380 мл, қуық ішіндегі кедергі — 1,7 см су бағ/50 мл. Сфинктер аппаратының тұйықтаушы қызметі зардап шекпейді. Үрпі ішіндегі максимум қысым 89,6±11,0 см су бағ., қысымның қуық үрпі градиенті — — 62,9± 11,0 см су бағ.

Қуықтағы несептің физиологиялық шекте жиналып, сақталуы сфинктер аппаратының түйықтаушы активтігі мен нерврефлекторлық доғаның қозғыштығына байланысты. Егер сфинктер аппараты несеп шығару өзегінің несептің пассив ағып шығуын тоқтататындай окклюзияны қамтамасыз ететін болса (ол жөнінде үрпі ішіндегі қысымның көрсеткіші, актив учаскенің ұзындығына карай пікір айтуға болады), мұндай жағдайларда несептің ең көп жиналуы тек қуық рефлексінің күйімен анықталады. Бұл кағида гиперрефлекторлық немесе гипорефлекторлық қуық ауруы бар науқастарды функционалдық зерттеу нәтижелерін салыстырғанда практикалык маңызға ие болады. Екі жағдайда да сфинктер аппараты айтарлықтай дербес болады, ал табалдырық көлемдерінің шамалары арасында айқын айырмашылықтар болады. Гиперрефлекторлық қуықтың табалдырық көлемі 80-140 мл_, гипорефлек-торлық қуықта — 300-450 мл. Демек, қуық қызметінің бұзылу сипаты қашан да нерв-рефлекторлық доғаның қозғыштық күйіне байланысты — гипорефлекторлық дисфункцияда ол күрт кемиді, осының салдарынан детрузор айтарлықтай керілгенде оны босату сезімі пайда болады. Қуық ішіндегі қысым төмен болғанда несептің аса көп жиналуы нағыз дисфункцияның белгісі болып табылады. Ағын жылдамдығының біртіндеп кемуі мен қалдық несеп оқтын-оқтын кездеседі, сондықтан оларды факультативтік белгілер деп есептеуге болады.

Гипорефлексияға байланысты қуықтың ұдайы керілуі микробтік қабыну процестері тұрғысынан алғанда аса колайсыз құбылыс болып табылады.

Қуықтың нейрогендік дисфункциясының гиперрефлекторлық формасында несеп шығару әрекеті болмайды немесе төмендейді. Несеп белгілі бір уақыт аралығында қуықтан еріксіз шығады. Спинальды рефлекторлык доғаның аса қозғыштығы гиперрефлекторлық форманың барлык дисфункцияларын біріктіретін ортақ белгі болып саналады. Рефлекторлық козғыштық табалдырығы, демек, қуықтың табалдырық көлемі мен детрузордың ацетилхолинге сезімталдығы арасында кері пропорционалды тәуелдік байқалады. Аталған медиаторға сезімталдық каншама жоғары болса, гиперрефлексия соншама айқын байқалады және қуықтың несепті жинап, сақтау қабілеті соншама аз болады.

Таяу уақытқа дейін бейімделген және бейімделмеген гиперрефлекторлық қуық оның дисфункционалдық күйінің бірден-бір клиникалық варианты деп есептелді. Қалай болғанда да, олардың айқЫн уродинамикалық белгілері болды. Алайда науқастарды клиникалық және уродинамикалық тексерудің сай келмеуі қолданылған әдістердің дұрыстығы күмән туғызды. Бірқатар науқастарда қуықтың дисфункциясы дененің қалпы өзгергенде ғана (горизонталь қалыптан вертикаль қалыпка өту) қуықтың дисфункциясы пайда болатыны анықталған соң барлық күдік сейілді, олар осы үшін постуралдык әдістер деп аталды.

Гиперрефлекторлық үлгідегі қуық дисфункциясының клиникалық белгілерінің диапазоны өте ауқымды: несеп шығару  актісінің мүлде жоқтығынан оның анық көрінетін бұзылуына дейін. Несеп шығару актісінін бұзылуы күндіз және түнде доллакиурия, еріксіз дәрет сындыру, несептің тоқтамауы, энурез секілді байқалатын балалар ерекше көп топты кұрайды. Несеп шығарудың бұзылуы күндіз ғана байқалатын балалар екінші топты, түнде ғана байқалатын (энурез) балалар — үшінші топты құрайды. Энурезі бар балалар 80,5% жағдайларда несеп шығарудың күні бойы бұзылатын клиникалық көріністеріне шағым айтады; оларда несеп шығарудың күндізгі бұзылуы жеңіл поллакиурия түрінде сирек байқалады және спонтанды несеп шығару ритмін тіркеу кезінде ғана анықталады. Несеп шығару  актісінің бұзылуын бағалауда анамнездің маңызды рөл аткаратынын атап көрсету керек. Алайда ата-аналар өз балаларынын несеп шығаруы жөнінен бейхабар болады. Оларт көбіне дәрігердің зейінін өздерінің ойынша барынша айқын, маңызды бір белгіге, мысалы, энурезге аударады. Бірақ тексеру барысында баланың күндізгі дәрет сындыруының да айтарлықтай бұзылғаны, оны ата-аналарынын білмейтіні немесе оған мән бермейтіні, несептің еріксіз шығуын жасқа байланысты ққбылыс болар деп санайтыны анықталады. Сондыктан анамнездің мағлұматтарын спонтанды несеп шығару  ритмін тіркеу нәтижелерімен ұдайы салыстырып отыру қажет. Бұлайша салыстыруды талдау мынаны көрсетеді: несеп шығарудың бұлайша бұзылуы қуықтың гиперрефлексия есебінен несепті жинап, сақтау қабілетінің кемігенін дәлелдейді және ол дисфункцияның барлық варианттарынан байқалады. Ұйқыдан тұрғаннан кейінгі алғашқы несеп шығару да қуықтың тиімді көлемінін артуы постуралдык варианттардьщ аса маңызды айырым белгісі болады, өйткені бұган дейінгі несеп горизонталь қалыпта, яғни түнде жиналған болатын.

Анамнез де, спонтанды несеп шығару  ритмін тіркеу нәтижелері де көбіне резервуарлық фунцияның күйін көрсете отырып, қуықтың функционалдық күйі жөнінде тек жуықтатылған түсінік беретінін есте сақ­тау керек. Уродинамиканың күйін дәл анықтау үшін барлық жағдай­ларда да, науқастың горизонталь күйінде де, сондай-ақ вертикаль күйінде де арнайы зерттеулер жүргізу кажет.

Диагностика. Қазіргі уақытта төменгі несеп жолдарының уродинамикасын клиникалық зерттеу үшін көптеген әдістер ұсынылған, ар­найы аппаратуралар жасалған.Уродинамиканы белгілі бір әдістер жиынтығымен жүргізу қажет, олар эвакуаторлык циклдің екі фазасында жинау және босату фазасындағы қуықтың кызметі жөнінде айтарлықтай толық мағлұмат алуға мүмкіндік береді.

Бұл комплекс мыналарды қамтиды: 1) эвакуаторлық циклдің екі функционалдық фазасын бастапқы бағалаудың барынша физиологиялық әдістерін қолдану — спонтанды несеп шығару  ритмін тіркеу, урофлоуметрия; 2) спонтанды несеп шығару ритмін тіркеу — күні бойғы несеп шығару сайын қуықтың тиімді көлемін өлшеуге негізделген оңай әрі қарапайым әдіс. Бала үшін әдеттегі жағдайларда, айтарлықтай тұрақты тамақтану режимінде алынған нәтижелер неғұрлым дұрыс деп есептеледі.

Урофлоуметрия — несеп шығару актісі кезіндегі несеп ағынының көлемдік жылдамдығының динамикасын тікелей графиктік тіркеу, тонусты жиынтық анықтау, детрузордың жиырылу активтігі мен несеп шығару өзегінің өткізгіштігін анықтау әдісі.

Ең ақырында, дені сау балалардың несеп шығару актісі кезіндегі не­сеп ағынының жылдамдығын анықтайтын факторлардың тәуелділігін былай тез көрсетуге болады: қуықтың көлемі — детрузордың бұлшык ет күйі — үрпінің функционалдық қимасы — ағынның көлемдік жылдамдығы.

Бұл схема бойынша қуықтың көлемі қаншама үлкен болса, детрузордың бұлшық ет күші, үрпінің функционалдық кимасы мен ағынның көлемдік жылдамдығы тиісінше соншама көп болады. «Көлем»-жылдамдық» көрсеткіштерінің негізінде детрузордың тонусы мен несеп шығару  өзегінің өткізгіштігі жөнінде айтарлықтай дәлдікпен пікір айтуға болады; 2) кері цистометрия әдісімен несептің жиналу фазасында детрузор мен сфинктердің қызметін кезекті анықтау — сезімталдық табалдырығын, детрузордың тонусын, үрпі катетері арқылы қуыққа сұйықтығы немесе газды (С0₂) баяу толтыру кезінде қуық ішіндеп қысымды тіркеу арқылы қуық рефлексін анықтау әдісі. Кері цистометрияға үш сегмент тән: бастапқы, негізгі және несеп шығару сегменті (17.1,І7.2-сурегтер).

Бастапкы сегмент босаған қуықтың күйін сипаттайды. Жатқан кездегі тыныштық қысымы 3-9 см су бағ. арасында ауытқиды. Дененің қалпы вертикаль күйге өзгергенде құрсақ қуысы мүшелерінің қуыққа әсері артуына сәйкес кысым да артады.

Негізгі сегмент қуыққа біртіндеп антисептикалық ерітінді толтыруға жауап ретінде қуық ішіндегі қысымның өзгеруін көрсетеді. Ерітінді толтыра бастаған кезде қысым тұрақты денгейде болады. Диафрагманың -экскурсиясына, жөтелуге, құрсақтың алдынғы қабырғасындағы бұлшық еттердің жиырылуына байланысты қысым біраз ауытқиды. Экстравезикалды факторлар тоқтаған соң қуыс ішіндегі қысым бастапқы қалпына келеді. Қуықты одан әрі толтыру баяулап қысымды көтереді, сөйтіп дәрет сындыру әрекетін бірте-бірте күшейтеді. Физиологиялық сыйымдылыққа жеткенде детрузордың бейімделушілік касиеттері азаяды. Бұл кезде қуық ішіндегі қысым 12-25 см су бағ. арасында ауытки­ды.

Несеп шығару сегменті несеп шығару актісі кезіндегі қысымның ди-намикасын көрсетеді; 3) аналды сфинктерге электромиография жасау жолымен несеп жинау фазасындағы детрузорлық-сфинктерлік қатынастарды бағалау. Электромиография дегеніміз — бұл бұлшық еттердің биоэлектрлік активтігін графиктік тіркеу әдісі, ол балалар урологиясында көбіне анальды сфинктердің күйін зерттеу үшін қолданылады, осыған қарап сыртқы үрпі сфинктері мен жамбас түбі бұлшық еттерінің кызметі жөніңде пікір айтуға болады.

Несеп жүйесі ауруларының диагностикалық әдістері комплексінде рентгенологиялық зерттеулер жетекші орын алады. Жалпы рентгено-графияда миелодисплазияны, сегізкөз бен құймышақтың агнезиясын анықтайды. Рентгенологиялық әдістердің ішінде экскреторлық урогрофия, оның ішіңде инфузиялық урография айрықша орын алады, бұлар қуықтың нейрогендік дисфункциясы бар балалардың көпшілігінде, оның формасына қарамастан, деструктивті өзгерісі түрліше дәрежедегі созылмалы пиелонефритті анықтауға мүмкіндік береді. Бірқатар бақылауларда гидронефроздық трансформация байқалады, ол көбіне везикореналды рефлюкспен және мегауретермен ұштаса жүреді. Микциялық цистография ерекше орын алады. Гипорефлекторлық формада қуықтың көлемі едәуір үлкейген, «мунара» пішінді, бұл оның биік тұруынан байқалады. Гиперрефлекторлы формада қуықтың көлемі кіші, пішіні көбіне жұмыр, қуық мойны үлкейген.

Цистоскопия кезінде көптеген жалған және нағыз дивертикулдары бар қуық қабырғасының айқын білінетін трабекулярлығы, несепағар арасындағы гипертрофияланган сіңір, қабыну өзгерістері анықталады, Қуыктың гиперрефлекторлы формасының көлемі шағын, артқы үрпі үңірейіп көрінеді, ұлдарда Алексеев-Шрамм оң белгісі кездеседі.

Қуықтың дисфункциясын емдеуге көптеген эксперименттік және клиникалық зерттеулер арналған, оны емдеу күрделі мәселе болып табылады. Казіргі уақытта қуықтың дисфункциясын емдеу үшін фармакологиялық препараттарды, рефлексогенді зоналарды электростимуляциялауды, нерв жүйесіне блокада жасауды немесе сакралды түбіртіктерді кесуді, наркоз арқылы қуықты гидравликалық созуды, детрузордың миотомиясын, аутоцистодубликатураны және т.с.с. қолданады. Нақты әдістердің айырмашылықтарына қарамастан, оларды белгілі бір принциптерге жауап беретін топтарға біріктіруге болады.

1. Сегмент деңгейінде вегетативтік нерв жүйесінің эфференттік (атқарушы) буындарына немесе тікелей бұлшық етке (бұл жағдайда детрузорға немесе сфинктерге) әсер ету. Бұған М-холинолитиктер (атропин, итжидек және т.с.с), М-холиномиметиктер (бетанехол хлорид, карбохолин, ацеклидин және т.с.с), антихолоинергиялық препараттар (про-зерин, эмепрониум бромид және т.с.с), -адрнолитиктер (феноксибен-замин), а-адреномиметиктер (тербуталин және т.с.с), спазмолитиктер {папаверин, оксибутин хлорид, дицикламид гидрохлорид және т.с.с), Е және Ф топтарының простагландиндері және т.с.с, антипростагландин орепараттары (Д-антисеротонин активтігімен) және кальций антагонистері, сондай-ақ сокралды түбіртектерге блокада жасау немесе кесу, қуықты гидравликалық созу, детрузордың көптік миотомиясы, аутоцистодубликатура кіреді. Емдеудің мәні — қалыпты детрузор-сфинктер қатынастарын, қуықтың резервуарлық қызметін және тонусты кеміту немесе арттыру есебінен басқарылатын несеп шығаруды, детрузордың жиырылу активтігі мен рефлекторлық қозғыштығын калпына келтіру, сфинктердің тұйықтау қызметін кеміту немесе арт­тыру.
2. Гиперрефлекторлық және гипорефлекторлық дисфункцияны емдеу үшін көбіне тиісінше М-холинолитиктерді (атропин, итжидек) және М-холиномиметиктерді (карбохолин және ацеклидин) қолданады.
3. Алмасу процестерін алдын ала активтендіре отырып, вегетативтік нерв жүйесінің эфференттік (атқарушы) буындарына фармакологиялық, препараттармен әсер ету.
4. Қалыпты детрузор-сфинктер қатынасын қалпына келтіре отырып, детрузор-тұрақтандырушы рефлекстерді олардың афференттік буынында активтендіру. Анальды сфинктерді, үрпіні, жыныс мүшесінің басын, уретеровезикальды сағаны, қуықты электростимуляциялаудың әртүрлі әдістері осы принципке жауап береді. Аталған әдістер дисфункцияның барлық түрлерінде өте жақсы нәтиже көрсетеді.
5. Нейротропты құрамдар — антидепрессанттар (мелипрамин, амтриптилин), транквилизаторлар (элениум, седуксен, тазепам), психости­муляторлар (сиднокарб), метаболистік терапия құралдары (пантогам) арқылы вегетативтік реттеудін жоғары орталықтарына әсер ету.

Қуықтың нейрогендік дисфункциясын емдеу құралдары мен әдістерінің көп түрлілігіне қарамастан, көптеген жағдайларда емдеудің тиімділігі 30-80 % аралығында ауытқиды. Белгілі бір емдеу әдісін қолданудың объективті критерийі жоқ. Емдеу негізінен симптоматикалық сипатта болады. Клиникалық нәтижеге жетуді детрузор-сфинктер қатынастарын қалпына келтіру, уродинамиканы қалыпқа түсіру, микробтық қабыну процестерін жою дәрежесімен өзара байланыста қарастыру кажет.

Нейрогенді қуықтың әсіресе миелодисплазия негізіндегі денервациялық формаларын емдеу үшін қуықты реиннервациялау және реваску-ляризациялау (іштің түзу бұлшық еттері есебінен қуықтың мойнына операция жасайтын немесе жасамайтын илеовезикопексия, ректовези-копексия, аутоцистодубликатура және т.с.с.) принциптеріне негізделген көптеген хирургиялық емдеу әдістері ұсынылған. Керісінше, денервациялық емес дисфункциялар операциямен емдеу әдісіне әзер көндігеді. Терапевтік әдістердің бәрі қолданылып, детрузорлық-сфинктерлік диссинергия, уродинамика мен несеп шығарудың бұзылуы сақталатын жағдайларда хирургиялық емдеу ұсынылады. Мұндай қажеттілік көбіне дисфункцияның бейімделмеген гиперрефлекторлық формаларымен ауыратын науқастарда пайда болацы. Опе­рация Mahony-laferte бойынша қуықтың көптік миотомиясынан тұрады.

Қуықтық нейрогендік дисфункциясын емдеу үшін мынадай шараларды жүргізу тиімді:

1. М-холининолитиктер және қуықтың гипертензиясын тіркеу;
2. Бірыңғай салалы бұлшық еттердің биоэнергетикасына әсер ететін препараттармен бірге М-холиномиметиктер;
3. Пантогам;
4. Күшейген диурез;
5. Аналдықсфинктерді электростимуляциялау;
6. Қуыкқа ультрадыбыспен әсер ету;
7. Кері биобайланыс әдісімен гиперрефлекторлыққуықтың дисфун­кциясын емдеу;
8. Сакральды түбіртектерге талғамалы блокада;
9. Mahony-laferte бойынша қуықтың көптік миотомиясы.